Skip to content
Updated Daily Tuesday, 6 October 2026
PM Kisan Updates Yojana & Scheme Updates
Herbicide / तणनाशक

Mera 71 (मेरा 71): उपयोग, फायदे, मात्रा, पिके आणि फवारणीची संपूर्ण माहिती

By PM Kisan Updates Team 1 min read

Mera 71

Mera 71 (मेरा 71): उपयोग, फायदे, मात्रा, पिके आणि फवारणीची संपूर्ण माहिती

शेतामध्ये, बांधावर किंवा पीक नसलेल्या जागेवर वाढणारे गवत आणि इतर तण शेतकऱ्यांसाठी मोठी अडचण ठरू शकतात. तणांमुळे जागा व्यापली जाते आणि शेतातील व्यवस्थापनाचे कामही वाढते. त्यामुळे योग्य तणनाशकाचा वापर करून तण नियंत्रण करणे महत्त्वाचे ठरते.

Mera 71 (मेरा 71) हे तण नियंत्रणासाठी वापरले जाणारे प्रणालीगत आणि सर्वसाधारण परिणाम करणारे तणनाशक आहे. यामध्ये Ammonium Salt of Glyphosate 71% SG हा सक्रिय घटक आहे. कंपनीच्या अधिकृत माहितीनुसार हे उत्पादन वार्षिक तसेच बहुवर्षीय तणांच्या नियंत्रणासाठी वापरले जाते.

या लेखामध्ये Mera 71 म्हणजे काय, त्याचा उपयोग कशासाठी केला जातो, मात्रा किती आहे, एकरी किती Mera 71 घ्यावे, किती पाणी वापरावे, कोणत्या तणांवर त्याचा उपयोग होतो आणि फवारणी करताना कोणती काळजी घ्यावी, याची माहिती सोप्या मराठी भाषेत दिली आहे.

Mera 71 म्हणजे काय?

Mera 71 हे एक व्यापक परिणाम करणारे, प्रणालीगत आणि सर्वसाधारण स्वरूपाचे तणनाशक आहे. हे प्रामुख्याने उगवलेल्या तणांवर फवारणीद्वारे वापरले जाते.

फवारणीनंतर औषध तणांच्या हिरव्या भागातून शोषले जाते आणि वनस्पतीच्या इतर भागांमध्ये पोहोचते. त्यामुळे केवळ वरचा भागच नव्हे तर वनस्पतीच्या आतमध्येही त्याचा परिणाम होतो.

Mera 71 मध्ये Glyphosate Ammonium Salt 71% SG हा सक्रिय घटक असल्याची अधिकृत उत्पादन माहितीमध्ये नोंद आहे.

Mera 71 चा उपयोग कशासाठी केला जातो?

Mera 71 चा मुख्य उपयोग तण नियंत्रणासाठी केला जातो. उपलब्ध अधिकृत लेबल माहितीनुसार याचा वापर चहाचे पीक (Tea) आणि पीक नसलेल्या क्षेत्रासाठी (Non-Crop Area) नमूद करण्यात आला आहे.

यामुळे विविध प्रकारच्या गवतवर्गीय आणि रुंद पानांच्या तणांच्या नियंत्रणासाठी याचा उपयोग केला जातो.

तणाचे नाव तणाचा प्रकार
Cynodon dactylon गवतवर्गीय तण
Cyperus rotundus मोथा
Digitaria sanguinalis गवतवर्गीय तण
Ageratum conyzoides रुंद पानांचे तण
Digera arvensis रुंद पानांचे तण
Eragrostis spp. गवतवर्गीय तण
Paspalum conjugatum गवतवर्गीय तण
Sida aculata रुंद पानांचे तण

Mera 71 ची मात्रा किती आहे?

Mera 71 वापरताना सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे उत्पादनाच्या बाटलीवरील सध्याच्या अधिकृत लेबलवरील सूचना पाळणे.

कंपनीच्या अधिकृत उत्पादन माहितीनुसार Mera 71 साठी 6 ते 10 ग्रॅम प्रति लिटर पाणी अशी मात्रा दिली आहे.

तसेच अधिकृत लेबलमध्ये Tea आणि Non-Crop Area साठी 3 किलो formulation प्रति हेक्टर आणि 500 लिटर पाणी प्रति हेक्टर अशी शिफारस दिली आहे.

माहिती Mera 71
सक्रिय घटक Ammonium Salt of Glyphosate 71% SG
प्रकार प्रणालीगत आणि सर्वसाधारण परिणाम करणारे तणनाशक
अधिकृत वापर Tea आणि Non-Crop Area
formulation मात्रा 3 किलो/हेक्टर
पाण्याचे प्रमाण 500 लिटर/हेक्टर
फवारणीची पद्धत पानांवर फवारणी
तणांची अवस्था वाढणारी तणे, साधारण 4 ते 8 पाने
पुन्हा प्रवेशाचा कालावधी 24 तास
काढणीपूर्व कालावधी 7 दिवस

Mera 71 एकरी किती घ्यावे?

शेतकऱ्यांना सर्वात जास्त प्रश्न पडतो तो म्हणजे Mera 71 एकरी किती ग्रॅम घ्यावे आणि किती पाण्यात मिसळावे?

अधिकृत लेबलमध्ये Tea आणि Non-Crop Area साठी 3 किलो प्रति हेक्टर आणि 500 लिटर पाणी प्रति हेक्टर अशी शिफारस दिली आहे. हेक्टरचे एकरमध्ये रूपांतर केल्यास हे प्रमाण साधारणपणे 1.2 किलो Mera 71 प्रति एकर आणि सुमारे 200 लिटर पाणी प्रति एकर इतके होते.

क्षेत्र Mera 71 ची मात्रा पाण्याचे प्रमाण
1 हेक्टर 3 किलो 500 लिटर
1 एकर सुमारे 1.2 किलो सुमारे 200 लिटर
2 एकर सुमारे 2.4 किलो सुमारे 400 लिटर
5 एकर सुमारे 6 किलो सुमारे 1,000 लिटर

1 लिटर पाण्यासाठी किती Mera 71?

कंपनीच्या उत्पादन माहितीनुसार 6 ते 10 ग्रॅम प्रति लिटर पाणी अशी मात्रा दिली आहे. त्यामुळे फवारणीचे पाणी आणि वापराची पद्धत ठरवताना उत्पादनाच्या सध्याच्या लेबलवरील सूचना पाळणे आवश्यक आहे.

उदाहरणार्थ, 200 लिटर पाण्यासाठी 6–10 ग्रॅम प्रति लिटर प्रमाण स्वतंत्रपणे मोजल्यास 1.2 ते 2 किलो इतकी मात्रा होते. मात्र अधिकृत लेबलमध्ये Tea आणि Non-Crop Area साठी 3 किलो/हेक्टर ही स्वतंत्र क्षेत्राधारित शिफारस दिलेली आहे. त्यामुळे लेबलवरील पिक/क्षेत्र आणि क्षेत्राधारित शिफारसीला प्राधान्य द्यावे.

महत्त्वाचे: वरील एकरी रूपांतरण हे 3 किलो/हेक्टर आणि 500 लिटर/हेक्टर या अधिकृत लेबलमधील प्रमाणाचे गणिती रूपांतर आहे. आपल्या उत्पादनाच्या पॅकवरील सध्याच्या लेबलवर वेगळी शिफारस असल्यास पॅकवरील अधिकृत सूचनाच अंतिम मानाव्यात.

Mera 71 ची फवारणी कशी करावी?

Mera 71 ची फवारणी करण्यापूर्वी तणांची अवस्था पाहणे महत्त्वाचे आहे. अधिकृत लेबलनुसार बहुवर्षीय तणांमध्ये साधारण 4 ते 8 पाने असताना फवारणी करण्याची सूचना आहे.

तण सक्रियपणे वाढत असताना फवारणी करणे महत्त्वाचे आहे. फवारणी करताना औषध तणांच्या हिरव्या पानांवर व्यवस्थित पोहोचेल याची काळजी घ्यावी.

फवारणीनंतर सक्रिय घटक तणाच्या हिरव्या भागातून शोषला जातो आणि वनस्पतीच्या इतर भागांमध्ये पोहोचतो.

फवारणी करताना कोणती काळजी घ्यावी?

  • फवारणीपूर्वी बाटलीवरील लेबल आणि माहितीपत्रक काळजीपूर्वक वाचा.
  • शिफारस केलेलीच मात्रा वापरा.
  • जोराचा वारा असताना फवारणी करू नका.
  • पाऊस पडण्याची शक्यता असल्यास फवारणी टाळा.
  • अतिशय गरम आणि कडक उन्हामध्ये फवारणी करणे टाळा.
  • फवारणी करताना हातमोजे, मास्क आणि आवश्यक सुरक्षा साधनांचा वापर करा.
  • औषधाचा फवारा उभ्या पिकाच्या हिरव्या भागावर जाऊ देऊ नका.
  • जवळील उपयुक्त झाडे आणि पिकांवर औषध उडणार नाही याची काळजी घ्या.
  • पाण्याचे स्रोत आणि जलचर क्षेत्राजवळ फवारणी करताना विशेष खबरदारी घ्या.
  • फवारणीनंतर लेबलमध्ये दिलेला सुरक्षित प्रवेश कालावधी पाळा.

Mera 71 कोणत्या पिकांमध्ये वापरावे?

हा मुद्दा शेतकऱ्यांनी विशेष लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे.

Mera 71 हे सर्वसाधारण परिणाम करणारे (Non-Selective) तणनाशक आहे. म्हणजेच हे केवळ तणांवरच परिणाम करेल आणि पिकाला काहीही नुकसान होणार नाही, असे समजणे योग्य नाही.

उपलब्ध अधिकृत लेबलनुसार Mera 71 चा वापर Tea आणि Non-Crop Area साठी नमूद आहे.

त्यामुळे सोयाबीन, कापूस, तूर, मका, भाजीपाला किंवा इतर उभ्या पिकांमध्ये स्वतःहून Mera 71 ची फवारणी करू नये. त्या पिकासाठी या उत्पादनाचा वापर अधिकृतपणे मंजूर आहे का, हे सध्याच्या लेबलवर तपासणे आवश्यक आहे.

महत्त्वाची सूचना

“Mera 71 सर्व पिकांसाठी वापरता येते” असे समजून फवारणी करू नका.

हे सर्वसाधारण परिणाम करणारे तणनाशक असल्यामुळे औषध उभ्या पिकाच्या हिरव्या भागावर गेल्यास पिकाचे नुकसान होण्याची शक्यता असते.

Mera 71 चे फायदे

Mera 71 मध्ये असलेल्या सक्रिय घटकामुळे वाढणाऱ्या तणांच्या नियंत्रणासाठी त्याचा वापर केला जातो. कंपनीच्या माहितीनुसार हे formulation विविध वार्षिक आणि बहुवर्षीय तणांच्या नियंत्रणासाठी वापरले जाते.

Mera 71 चे प्रमुख फायदे

  1. विविध प्रकारच्या तणांच्या नियंत्रणासाठी उपयोग.
  2. गवतवर्गीय आणि रुंद पानांच्या तणांवर वापर करता येतो.
  3. तणांच्या हिरव्या भागातून शोषले जाते.
  4. वनस्पतीच्या आतमध्ये सक्रिय घटक पोहोचतो.
  5. वार्षिक आणि बहुवर्षीय तणांच्या नियंत्रणासाठी उपयोग.
  6. Tea आणि Non-Crop Area साठी अधिकृत वापराची माहिती उपलब्ध आहे.

Mera 71 वापरण्यापूर्वी काय तपासावे?

काय तपासावे? का महत्त्वाचे आहे?
सक्रिय घटक उत्पादनामध्ये कोणते रसायन आहे हे समजते
अधिकृत लेबल कोणत्या पिकासाठी किंवा क्षेत्रासाठी वापर आहे हे समजते
मात्रा जास्त किंवा कमी मात्रा टाळता येते
तणांची अवस्था फवारणीची योग्य वेळ समजते
हवामान पाऊस आणि वाऱ्यामुळे फवारणीचा परिणाम बदलू शकतो
सुरक्षा सूचना फवारणी करणाऱ्या व्यक्तीचे संरक्षण करता येते

Mera 71 ची अधिकृत माहिती कुठे पाहावी?

शेतकऱ्यांनी उत्पादनाबाबत माहिती घेताना शक्यतो कंपनीचे अधिकृत संकेतस्थळ, उत्पादनाचे लेबल आणि भारत सरकारच्या संबंधित विभागाची माहिती पाहावी.

अधिकृत स्रोत उपलब्ध माहिती
Sumitomo Chemical India Mera 71 चे उत्पादन, उपयोग आणि मात्रा
PPQS, भारत सरकार कीटकनाशके व तणनाशकांच्या नोंदी
अधिकृत उत्पादन लेबल मात्रा, वापराचे क्षेत्र आणि सुरक्षा सूचना
उत्पादनाचे माहितीपत्रक फवारणी आणि वापराबाबत सूचना

Mera 71 ची अधिकृत उत्पादन माहिती:
https://sumichem.co.in/products/ecc/herbicides/excel-mera-71.php

भारत सरकार – PPQS:
https://ppqs.gov.in/

Mera 71 वापरताना महत्त्वाची काळजी

Mera 71 हे Non-Selective तणनाशक असल्यामुळे फवारणी करताना आसपासची उपयुक्त झाडे आणि उभी पिके यांचे संरक्षण करणे आवश्यक आहे.

चुकीच्या ठिकाणी फवारणी झाल्यास तणांसोबत इतर हिरव्या वनस्पतींवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे फवारणीच्या वेळी वाऱ्याची दिशा, फवारणीचे उपकरण आणि औषधाचा फवारा याकडे लक्ष द्यावे.

तसेच मात्रा वाढवली तर तण अधिक चांगल्या प्रकारे नष्ट होतील, असे गृहीत धरू नये. अधिकृत लेबलवर दिलेल्या प्रमाणानुसारच उत्पादनाचा वापर करणे योग्य आहे.

Mera 71 बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

Mera 71 मध्ये कोणता सक्रिय घटक आहे?

Mera 71 मध्ये Ammonium Salt of Glyphosate 71% SG हा सक्रिय घटक आहे.

Mera 71 कशासाठी वापरतात?

Mera 71 चा मुख्य उपयोग तण नियंत्रणासाठी केला जातो. अधिकृत लेबलनुसार Tea आणि Non-Crop Area साठी त्याचा वापर नमूद आहे.

Mera 71 एकरी किती घ्यावे?

अधिकृत 3 किलो/हेक्टर या शिफारसीचे गणिती रूपांतर केल्यास साधारण 1.2 किलो प्रति एकर होते. पाण्याचे प्रमाण 500 लिटर/हेक्टरचे रूपांतर केल्यास साधारण 200 लिटर प्रति एकर होते. मात्र आपल्या उत्पादनाच्या सध्याच्या लेबलवरील सूचना अंतिम मानाव्यात.

Mera 71 ची 1 लिटर पाण्यासाठी मात्रा किती आहे?

कंपनीच्या उत्पादन माहितीनुसार 6 ते 10 ग्रॅम प्रति लिटर पाणी अशी मात्रा दिली आहे. क्षेत्राधारित अधिकृत शिफारस आणि उत्पादन लेबल यांचा संदर्भ घेऊनच प्रत्यक्ष वापर करावा.

Mera 71 कोणत्या तणांवर वापरले जाते?

Cynodon dactylon, Cyperus rotundus, Digitaria sanguinalis, Ageratum conyzoides, Digera arvensis, Eragrostis spp., Paspalum conjugatum आणि Sida aculata यांसारख्या तणांची अधिकृत नोंद उपलब्ध आहे.

Mera 71 उभ्या पिकावर फवारता येते का?

Mera 71 हे Non-Selective तणनाशक असल्यामुळे उभ्या पिकावर स्वतःहून फवारणी करू नये. त्या विशिष्ट पिकासाठी उत्पादनाचा वापर अधिकृत लेबलवर मंजूर आहे का, हे आधी तपासणे आवश्यक आहे.

Mera 71 फवारणीची योग्य वेळ कोणती?

अधिकृत माहितीनुसार बहुवर्षीय तणांमध्ये साधारण 4 ते 8 पाने असताना फवारणी करण्याची सूचना आहे. मात्र प्रत्यक्ष वापरासाठी उत्पादनाच्या सध्याच्या लेबलवरील सूचना पाळाव्यात.